دولومیت کلسینه و آهک کلسینه دو ماده معدنی مهم در صنایع معدنی، متالورژی، ساختمان و کشاورزی هستند که هر دو از عملیات حرارتی روی سنگ های کربناتی به دست می آیند.

اگه چه فرآیند کلی کلسیناسیون در هر دو مشابه است، ترکیب شیمیایی، خواص فیزیکی، کاربرد ها و واکنش های آن ها بسیار متفاوت است.

مواد اولیه و فرمول شیمیایی در دولومیت کلسینه و آهک کلسینه

آهک کلسینه ماده ای است که از حرارت دهی سنگ آهک به دست می آید که عمدتا از کربنات کلسیم (caco3) تشکیل شده است. پس از حرارت دادن، co2 خارج شده و اکسید کلسیم (cao) یا همان آهک زنده تولید می شود.

دولومیت کلسینه از حرارت دهی سنگ دولومیت به دست می آید که یک سنگ کربناتی با ترکیب کلسیم و منیزیم است.

در نتیجه آهک کلسینه تنها cao دارد در حالی که دولومیت کلسینه دارای cao و mgo است.

مراحل تولید دولومیت و آهک کلسینه

مراحل تولید در هر دو ماده به یک شکل است که در ادامه به آن میپردازیم

• استخراج و آماده سازی: در مرحله اول سنگ آهک یا دولومیت به صورت دانه بندی درخواست شده و به کارخانه انتقال داده می شود.
• خشک کردن و پیش گرم: قبل از ورود به کوره سنگ در پیری هیتر پیش گرم می شود تا رطوبت و گاز های فرار کاهش یابد.
• کلسیناسیون: در کوره های ویژه (دوار یا کوره های پیشرفته) سنگ ها در دماهای بالا حرارت داده می شوند تا co2 آزاد شود. دمای مورد نیاز برای آهک کلسینه حدود 900-1200 درجه سانتی گراد است. اما برای دولومیت کلسینه دماهای بالاتری لازم است تا هر دو کربنات (کلسیم و منیزیم) به اکسید تبدیل شوند.
• سرد کردن و دانه بندی: محصول حرارت دیده پس از خروج از کوره سرد شده و بسته به کاربرد، به صورت پودر، گرانول یا سنگ دانه در بازار عرضه می شود.

خصوصیات شیمیایی و فیزیکی دولومیت کلسینه و آهک کلسینه

آهک کلسینه ترکیب اصلی آن cao است که واکنش پذیری بالا با آب دارد و الکالین بالا و قدرت قلیایی چشمگیری را برخوردار است. همچنین مناسب برای تنظیم ph، تصفیه، واکنش های شیمایی مورد استفاده قرار میگیرد.

دولومیت کلسینه ترکیب اصلی آن cao+mgo است که به همین دلیل مقاومت حرارتی بهتری دارد. دولومیت کلسینه از خواص دیرگداز و مقاوم در برابر شوک های حرارتی برخوردار است.

کاربرد های آهک کلسینه و دولومیت کلسینه

• آهک کلسینه: در صنایع فولاد سازی برای تشکیل سرباره و حذف ناخالصی ها (سیلیس، گوگرد، فسفر) استفاده میشود. در تصفیه آب و فاضلاب برای تنظیم ph و خنثی سازی اسیدی، در صنایع کشاورزی برای اصلاح خاک های اسیدی و افزایش ph خاک، در عمران و ساختمان برای تولید ملات و سیمان و در صنایع شیمیایی برای تولید هیدروکسید کلسیم استفاده می شود.
• دولومیت کلسینه: در فولاد سازی و متالورژی برای تنظیم سرباره و محافظت از آستر کوره ها، برای مواد دیر گداز در پوشش ها و آجر های نسوز و ذوب و فلزات و همچنین برای ساخت مصالح ساختمانی، سرامیک، شیشه و کشاورزی کاربرد دارد.

تفاوت های آهک کلسینه و دولومیت کلسینه

هر دو ماده از نظر فرآوری و نام گذاری مرتبط به کلسیناسیون هستند، اما به دلیل ترکیب شیمیایی متفاوت، خواص، کاربرد ها و عملکرد های صنعتی بسیار متفاوتی دارند. در تولید صنعتی، انتخاب بین آن ها باید برا اساس نوع مصرف (مثلا فولاد سازی، تصفیه آب، اصلاح خاک یا مواد دیرگداز) و نیاز های عملکردی صورت بگیرد.